QUICK SEARCH
Zoekterm(en)

Zoeken
(Artikelnr: 79700-73)
Televisiejournalistiek in de jaren vijftig en zestig
Achter het Nieuws en de geboorte van de actualiteitenrubriek
 
Mirjam Prenger
 
AMB Diemen 2014
(isbn 97890 79700 73 8, 426 pp., € 37,50)
--
Wie nu naar de Nederlandse televisie kijkt, struikelt bijna over de actualiteitenrubrieken. Maar hoe is dit journalistieke genre ontstaan en wat leidde tot deze vernieuwing in het medialandschap van toen? Mirjam Prenger graaft in de geschiedenis van de actualiteitenrubriek Achter het nieuws, het toonaangevende, spraakmakende journalistieke televisieprogramma van de Vara in de jaren zestig.
 
Na de start van de Nederlandse televisie in 1951 duurde het ruim tien jaar voordat de actualiteitenrubriek, zoals wij die nu kennen, ontstond. Is dat alleen toe te schrijven aan het aantreden van een groep jonge redacteuren die er andere gedachten en opvattingen op nahielden dan hun voorgangers en hun superieuren? Prenger belicht aan de hand van destijds opzienbarende uitzendingen hoe Vara’s Achter het nieuws berichtte over controversiële onderwerpen als homoseksualiteit, abortus en oorlogsmisdaden gepleegd door Nederlandse militairen, en hoe journalisten feitelijk opereerden in hun politieke verslaggeving.
 
In deze studie komt niet alleen de rol van de betreffende journalisten, maar ook de invloed van technologische ontwikkelingen, publieke verwachtingen, de institutionele context en journalistieke voorbeelden elders in de wereld aan bod.
 
Daarmee biedt deze studie een nieuwe blik op zowel de geschiedenis van Nederland in de jaren zestig als op de geschiedenis van de journalistiek.
 
Mirjam Prenger is historicus, media-onderzoeker en coördinator van de master Journalistiek en media aan de Universiteit van Amsterdam. Ze werkte eerder onder meer bij de Volkskrant en het Historisch Nieuwsblad, en publiceerde diverse studies over de Nederlandse journalistiek
…………..

Inhoudsopgave
 
1 – Inleiding
Noten bij de Inleiding
—         DEEL I - DE ACHTERGRONDEN   —
2 – Het buitenland
3 – Het Nederlandse medialandschap
4 – Televisie in Nederland: de moeizame start
5 – Actualiteiten op televisie: het voorzichtige begin
6 – Achter het nieuws in de jaren zestig
Noten bij Deel I
—         DEEL II - DE CASE STUDIES  —
De case studies
7 – De politieke verslaggeving
8 – Het doorbreken van seksuele taboes
9 – Het onthullen van misstanden
De vernieuwing
Noten bij Deel II
—         DEEL III - DE FACTOREN  —
De factoren279
10 – De publieke verwachtingen en opvattingen
11 – Het journalistieke landschap
12 – De techniek
13 – De journalisten
14 – De institutionele context
Noten bij Deel III
 
15 – Conclusie
Noten bij de Conclusie
BIJLAGEN
1-       De factoren
2-       Dimensies van journalistieke vernieuwing
3-       Dimensies van professionalisering
4-       Ingrepen bij de Vara (1964-1966)
Verantwoording
Bronnen en literatuur
------
 
Uit het boek:
“( … )
Wie naar de Nederlandse televisie kijkt, struikelt tegenwoordig over de actualiteitenrubrieken. Dagelijks zijn programma’s als EenVandaag en Nieuwsuur op de televisie te zien, wekelijks worden afleveringen van actualiteitenrubrieken als Brandpunt, Altijd Wat of het onderzoeksjournalistieke programma Zembla vertoond. En al worden deze rubrieken door verschillende omroepen gemaakt, de formats vertonen buitengewoon veel overeenkomsten. Het draait in deze programma’s om het kritisch onderzoeken en belichten van actuele maatschappelijke onderwerpen via interviews en reportages. Elke kijker die middenin zo’n uitzending valt, weet dat hij of zij met het genre van de actualiteitenrubriek te maken heeft – zo groot is de herkenbaarheid van de vorm, de toonzetting en de gehanteerde stijl.
De actualiteitenrubriek is in naam geen nieuw format; programma’s die als ‘actualiteitenrubriek’ werden aangeduid bestonden al bij de start van de Nederlandse televisie in 1951. Maar dat waren korte rubrieken gevuld met enkele wetenswaardigheden en faits divers, en niet vergelijkbaar met de kritische actualiteitenrubriek zoals wij die nu kennen.
De vraag is waar in Nederland het startpunt ligt van het genre. Doorgaans luidt het antwoord: in het begin van de jaren zestig. De Nederlandse televisie kende een buitengewoon aarzelende start en programmamakers waren een aantal jaren aan het aftasten hoe ze met het medium om moesten gaan. Tussen 1955 en 1965 maakte de televisie in Nederland echter een koortsachtige ontwikkeling door, zeker wat betreft de televisiejournalistiek. In deze periode is ook het format van de huidige actualiteitenrubriek ontstaan, en wel bij twee programma’s: KRO’s Brandpunt en Vara’s Achter het nieuws. Begin jaren zestig kwam bij deze twee televisiemagazines “een nieuwe vorm van omroepjournalistiek” tot ontplooiing, aldus mediahistoricus Huub Wijfjes. “Misstanden worden gesignaleerd, politiek en moreel controversiële onderwerpen niet langer geschuwd en de vraagstelling is kritischer en minder onderdanig.”  Ook historicus Jan Bank signaleert dat vanaf 1962 vooral bij Brandpunt en Achter het nieuws de “professionele televisiejournalistiek” haar opgang maakte. Zo veranderde de toon van de journalisten ten opzichte van de gezagsdragers en verschoof de aandacht naar taboedoorbrekende onderwerpen.
Met de vaststelling dat Achter het nieuws en Brandpunt in Nederland de standaard hebben gezet voor het genre van de ‘professionele’ actualiteitenrubriek, is nog niet verklaard waarom deze innovatie en bijbehorende aanpassing van format, aanpak en toonzetting plaatsvonden.  Diverse mediahistorici hebben weliswaar een aanzet gegeven tot een verklaring en noemen onder andere het aantreden van een nieuwe generatie programmamakers of de specifieke eisen van het nieuwe medium televisie als voornaamste oorzaak van de geconstateerde veranderingen, maar gaan daar niet dieper op in.  Daarmee blijven tal van vragen onbeantwoord, zoals de vraag wat er specifiek vernieuwend was aan dit ‘nieuwe’ genre van de actualiteitenrubriek en waardoor dit genre en de daarmee verbonden journalistieke vernieuwingen konden ontstaan.
 
Het ontbreken van antwoorden op deze vragen is in meer dan een opzicht veelzeggend. Het onderzoek naar de geschiedenis van de Nederlandse televisie staat nog in zijn kinderschoenen, zeker in vergelijking met wat er op dat gebied in het buitenland gebeurt. Gelet op de grote rol die televisie in de Nederlandse samenleving speelde en speelt, is dit een duidelijk gemis. Dit raakt ook rechtstreeks aan het onderzoek naar het ontstaan van nieuwe journalistieke genres en de professionalisering van de journalistiek in het algemeen. Journalistiek functioneert bij gratie van routines, gedeelde waarden en normen en deels ongeschreven regels met betrekking tot de verschillende genres. Maar waar komen die vandaan? En hoe werken die door? Daar weten we nog betrekkelijk weinig over, terwijl het fundamentele vragen zijn. (…) “
---
Informatie:
ISBN
: 9789079700738
Auteur
: Mirjam Prenger
Kaft
: Paperback
Uitgever
: AMB
Foto('s):
Bijlagen:
Prijsinformatie:
Prijs per stuk: € 37,50
Aantal: Bestellen

Standaard levertijd

3 dagen

Relevante producten
Reviews Review toevoegen

Deze review wordt niet direct geplaatst omdat deze eerst moet worden goedgekeurd door een beheerder. Wanneer deze review goedgekeurd is zal hij verschijnen op deze pagina.

Geen reviews gevonden.

Meer reviews
 
 
 
Uitgeverij AMB  
Karwijzaaderf 15
1112 JN Diemen
postadres
Postbus 7
1110 AA Diemen


info.amb@xs4all.nl

AMB Publishers 
Karwijzaaderf 15
1112 JN Diemen

postal address
 PO Box 7
  1110 AA Diemen
  The Netherlands

 info.amb@xs4all.nl


 
 
 
 
Deze website gebruikt cookies om het bezoek te meten, we slaan geen persoonlijke gegevens op.