QUICK SEARCH
Zoekterm(en)

Zoeken
(Artikelnr: 79700-76)
Hulpstukken van de geschiedenis
Essays

 
Hiddo M. Jolles
 
AMB Diemen 2014
(isbn 97890 79700 76 9, 128 pp., € 19,50)
-----
 “Een beoefenaar van de wetenschap die in zijn 87ste levensjaar nog nieuwe inzichten met anderen wil delen, moet wel over een enorme denkkracht beschikken. Dit alleen al maakt deze bundel met recente beschouwingen van prof. dr. Hiddo Jolles tot iets bijzonders”, aldus Ernst Hirsch Ballin in zijn Ten Geleide bij deze bundel.
Jolles bespreekt in acht essays privacy, openbaarheid en transparantie, de Betuwelijn, afvalverwerking, het referendum, de vorming van landsdelen en de dierenrechten.

“Sociologie is een wetenschap van het heden” , schrijft Hirsch Ballin in de inleiding, “maar maatschappelijke problemen worden door Jolles in het licht van hun geschiedenis onderzocht. Dat deed hij vroeger, en in deze verzameling korte beschouwingen doet hij dat virtuoos ook nu.

Hulpstukken van de geschiedenis’ is de titel, en inderdaad: deze stukken helpen onze actuele problemen van samenleving in een historisch perspectief te verstaan.”

Hiddo M. Jolles (1928) is em. hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam (1964-1986) en was adjunct-directeur van het NWO te Den Haag.
-----
Van zijn hand verscheen bij AMB eerder: Tolerantie. Gave, last en mensenrecht (isbn 97890 79700 165, 136 pp., € 19,50)
 ----
Inhoudsopgave
  •  Ten Geleide  (Ernst Hirsch Ballin)
  • Droomschrift privacy
  • Mensendier. Over dierenrechten
  • Het gemak van plastic. Een kreeftengang
  • Over landsdelen. Avonturen van een politieke holbewoner
  • De ijzeren Linge
  • Het onvoldragen referendum
  • Sprekende data
  • Geruchtbaarheid 
----
uit het boek:
 
Ten Geleide
Een beoefenaar van de wetenschap die in zijn 87ste levensjaar nog nieuwe inzichten met anderen wil delen, moet wel over een enorme denkkracht beschikken. Dit alleen al maakt deze bundel met recente beschouwingen van prof. dr. Hiddo Jolles tot iets bijzonders. Behalve het heden – en zijn kijk op de toekomst – geeft ook Jolles’ wetenschappelijke verleden reden om deze verzameling met extra belangstelling te lezen. In een lange wetenschappelijke loopbaan heeft hij steeds weer een nuchtere visie op spannende onderwerpen willen baseren op controleerbare waarnemingen. Dat een onderwerp beladen is door complexe histories, weerhoudt hem daarvan niet, zoals al in 1965 bleek bij het verschijnen van zijn grote werk ‘Zur Soziologie der Heimatvertriebenen und Flüchtlinge’. Dat thema was immens belangrijk, maar in de toenmalige gesloten beelden van landen en bevolkingen zeker geen voor de hand liggend onderwerp in de toenmalige sociale wetenschappen. Daarmee liep Jolles vooruit op de huidige tijd, die zo sterk wordt bepaald door vrijwillige maar zeker ook noodgedwongen migratie – vluchtelingschap dus.
 
Sociologie is een wetenschap van het heden, maar maatschappelijke problemen worden door Jolles in het licht van hun geschiedenis onderzocht. Dat deed hij toen, en deze verzameling korte beschouwingen doet hij dat virtuoos ook nu. ‘Hulpstukken van de geschiedenis’ is de titel van dit boek, en inderdaad: deze stukken helpen onze actuele problemen van samenleving in een historisch perspectief te verstaan. Er wordt in het huidige politieke en maatschappelijk debat veel gesproken over openbaarheid en transparantie, maar in hoeverre wordt de daarin gelegen pretentie waargemaakt? Het hoofdstuk ‘Geruchtbaarheid’ verkent de verhouding van het private en het publieke, met als conclusie dat de wettelijk voorgeschreven openbaarheid van bestuur betrekkelijk blijft.
Het langste en meest uitdagende stuk in de bundel is het ‘droomschrift’ over privacy, waar de auteur thema’s over de verhouding tussen de publieke en de private sfeer herneemt uit zijn vroegere werk, maar deze in verrassende wendingen toepast op actuele vragen rond de beschermwaardigheid van de persoonlijke levenssfeer. Het zijn buitengewoon relevante voorvragen voor iedereen die zich bezighoudt met mogelijkheden voor daadwerkelijke bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de beperkingen die het recht daarbij tegenkomt. Dat is een kwestie van gegevensverwerking, van data – en in een ander stuk ‘sprekende data’ plaatst Jolles de interpretatie daarvan in een hermeneutisch perspectief. Aanknopend bij Gadamer brengt hij aan het licht dat het interpreteren van data en data-vormige berichtjes riskanter is dan van rijkere teksten.
 
Technische ontwikkeling leidt tot veranderingen in de samenleving. In abstracto is dat eindeloos herhaald, maar concrete voorbeelden laten zien waar het wringt. Een beschouwing over de Betuwelijn, een keuze voor vervoer per spoor waar toch ook bevaarbaar water is, verschijnt hier onder de speelse titel ‘IJzeren Linge’. In een ‘kreeftengang’ plaatst Jolles het ogenschijnlijk slechts technische probleem van de afvalverwerking in een maatschappelijk perspectief. Uiteraard hebben deze beschouwingen een politieke dimensie. Twee beschouwingen – het ene over het referendum, het andere over de vorming van landsdelen – verkennen de manier waarop de samenleving zich in een democratisch politiek proces zelf kan besturen.
 
Jolles is steeds, in al zijn beschouwingen, met mensen bezig, met hun samenleven. Het is fascinerend te zien hoe scherp de intensiteit van zijn medemenselijke aandacht naar voren komt in het stuk over dieren en de pleidooien voor ‘rechten’ van dieren. Recht blijft echter mensenwerk, en dat daarvoor een geschoolde blik op de samenleving nodig is, verklaart alsnog ook voor mij – 47 jaar nadat ik mijn studiekeuze maakte – waarom ik aarzelde of ik niet liever sociologie zou gaan studeren. Toen kwam ik voor het eerst in de studiegidsen van de Universiteit van Amsterdam de naam van Jolles tegen. Mijn leermeester is hij toen niet geworden, maar in deze bundel kan ik en kunnen alle andere lezers toch nog bij hem in de leer gaan en plezier beleven aan zijn scherp geformuleerde waarnemingen.
 
Ernst Hirsch Ballin
hoogleraar Rechten van de mens aan de Universiteit van Amsterdam
Informatie:
ISBN
: 9789079700769
Auteur
: Jolles
Kaft
: Paperback
Uitgever
: AMB
Bijlagen:
Prijsinformatie:
Prijs per stuk:
€ 19,50
Aantal: Bestellen
Reviews Review toevoegen

Deze review wordt niet direct geplaatst omdat deze eerst moet worden goedgekeurd door een beheerder. Wanneer deze review goedgekeurd is zal hij verschijnen op deze pagina.

Geen reviews gevonden.

Meer reviews
 
 
 
Uitgeverij AMB  
Karwijzaaderf 15
1112 JN Diemen
postadres
Postbus 7
1110 AA Diemen


info.amb@xs4all.nl

AMB Publishers 
Karwijzaaderf 15
1112 JN Diemen

postal address
 PO Box 7
  1110 AA Diemen
  The Netherlands

 info.amb@xs4all.nl


 
 
 
 
Deze website gebruikt cookies om het bezoek te meten, we slaan geen persoonlijke gegevens op.